De stof waarin je een bank bestelt bepaalt meer dan de vorm ervan. Een strak model in bouclé oogt zacht, hetzelfde model in linnen oogt streng, en in velours oogt het duur. Dat weten de meeste mensen wel. Wat ze meestal niet weten is hoe die drie stoffen zich na drie jaar dagelijks gebruik gedragen, en dat is nu juist de vraag die telt wanneer je een bank koopt waar iedere avond twee volwassenen en een hond op zitten.
Ik krijg deze vraag met enige regelmaat, en ik merk dat de discussie bijna altijd over uitstraling gaat en zelden over slijtage. Dat is jammer, want de stalen liggen op de winkelvloer allemaal even mooi te zijn. Hieronder staan de drie naast elkaar op de punten waarop ze werkelijk van elkaar verschillen.
De drie stoffen naast elkaar
| Linnen | Velours | Bouclé | |
|---|---|---|---|
| Slijtvastheid (Martindale) | 15.000 tot 25.000 toeren | 30.000 tot 60.000 toeren | 20.000 tot 40.000 toeren |
| Vlekken | trekt vocht snel op, watervlekken blijven zichtbaar | goed te reinigen mits polyester, natuurzijde nauwelijks | vocht blijft even op de lussen liggen, dus snel deppen helpt |
| Huisdieren | haren vallen er makkelijk af, nagels trekken draden | haren hechten sterk, nagels beschadigen de pool | ongeschikt: nagels blijven in de lussen haken |
| Zonlicht | verschiet merkbaar binnen twee zomers bij fel licht | polyester houdt kleur goed, katoenfluweel niet | afhankelijk van de garenmix, wol verkleurt licht |
| Zitcomfort in de zomer | koel en ademend | warm, plakt bij hoge temperaturen | neutraal, iets warmer dan linnen |
| Onderhoud | afneembare hoezen vaak wasbaar op 30 graden | borstelen in de richting van de pool, nooit schuren | alleen zuigen met een gladde mond, geen borstel |
| Hoe het ouder wordt | kreukt en verzacht, gaat er beleefd uit zien | krijgt glansplekken op de zitting | gaat pluizen en verliest volume op de armleuningen |
| Prijsindicatie per meter | 35 tot 90 euro | 25 tot 70 euro | 45 tot 120 euro |
Wat er in die tabel het zwaarst weegt
Het Martindale-getal is het cijfer waar winkels graag mee schermen, en het zegt minder dan je denkt. Het meet hoeveel wrijvingen een stof verdraagt voordat er draadbreuk optreedt, gemeten met een machine die in een rondje over het weefsel schuurt. Dat lijkt op wat een zittend mens doet, maar het zegt niets over wat er gebeurt als iemand met een spijkerbroek van de bank af glijdt, en het zegt al helemaal niets over vlekken. Een velours met 50.000 toeren kan er na twee jaar toch dof uitzien op de plek waar altijd dezelfde persoon zit, terwijl het weefsel technisch nog heel is.
Belangrijker vind ik zelf de kolom over hoe een stof ouder wordt. Linnen is de enige van de drie die er in mijn ogen beter uit gaat zien naarmate hij langer meegaat. De kreuk die er bij aflevering nog uitziet als een fout wordt na een halfjaar het karakter van de bank. Velours doet precies het omgekeerde: hij is op dag één op zijn mooist en gaat vanaf dat moment glansplekken ontwikkelen op de zitting en de armleuningen. Bouclé zit ertussenin, maar heeft een eigen probleem dat je zelden hoort: de lussen vlakken af op de plekken waar het meest tegenaan geschoven wordt, en die afgevlakte plekken vangen het licht anders. Dat valt vooral op bij een bank die met de zijkant naar een raam staat.
Het huisdier is de beslissing
Van alle factoren is deze de meest zwart-wit. Met een kat in huis valt bouclé af, en daar is werkelijk geen omweg voor. De lussen zijn precies het formaat waar een nagel in blijft haken, en één keer haken betekent een lus die uitloopt over de hele breedte van het paneel. Ik heb klanten gezien die er een prachtige bouclé bank op na hielden en die na acht maanden lieten overtrekken, wat meer kostte dan de bank waard was.
Met een hond ligt het anders. Honden krabben minder maar haren meer, en dan is velours de lastigste: de pool houdt haar vast en je krijgt het er alleen met een rubberen borstel structureel uit. Linnen is dan de praktische keuze, mits je een uitvoering met afneembare hoezen neemt. Die hoezen zijn de reden dat linnen het bij gezinnen zo vaak wint. Niet omdat de stof superieur is, maar omdat je hem in de machine kunt stoppen.
Kleur en licht doen de rest
Waar een stof staat, bepaalt hoe hij eruitziet en hoe lang hij mooi blijft. Velours reageert het sterkst op licht: dezelfde stof lijkt bij daglicht een andere kleur dan bij een lamp, omdat de pool het licht opvangt en teruggeeft. Dat is meteen de reden waarom een velours bank in een donkere kamer zoveel dieper oogt dan op de winkelvloer. Wie dat effect wil uitbuiten, doet er goed aan om ook naar de verlichting langs de randen van de kamer te kijken, want juist strijklicht laat de pool tot zijn recht komen.
Linnen doet het omgekeerde. Het weefsel absorbeert licht en oogt daardoor vlakker, wat in een lichte kamer rustig werkt en in een donkere kamer al snel dof. Bouclé heeft een eigen schaduwwerking door de lussen en is daarom de enige van de drie die ook in een egale, kleurloze uitvoering nog iets te zien geeft. Dat verklaart voor een groot deel waarom sommige modulaire banken zoveel duurder ogen dan ze zijn: het is vaak de stof die het werk doet, niet het frame.
Mijn eigen volgorde
Als iemand mij vraagt wat hij moet nemen zonder verder iets te vertellen over zijn huis, zeg ik linnen met afneembare hoezen. Niet omdat het de mooiste is, want dat vind ik velours, maar omdat het de enige van de drie is die je een fout vergeeft. Een gemorst glas rode wijn is bij linnen een wasbeurt, bij velours een gok en bij bouclé een blijvend litteken.
Velours zou ik kiezen voor een stoel of een bank die niet de hoofdzitplaats is, waar de stof mooi mag blijven omdat er simpelweg minder op gezeten wordt. Datzelfde geldt voor bouclé, dat in mijn ogen het beste tot zijn recht komt op een armleuningloze fauteuil, juist omdat daar de armleuningen ontbreken waar de stof normaal het eerst afvlakt.
Vraag in alle gevallen stalen aan en leg ze een week in de kamer waar de bank komt te staan, op de plek waar hij komt. Bekijk ze ’s ochtends, ’s middags en met de lamp aan. Een stof die je in drie soorten licht nog steeds mooi vindt, blijf je waarschijnlijk ook over vijf jaar nog mooi vinden.
